UPDATE - Vrijdag werd in de Statenzaal op het provinciehuis in Den Bosch een rondetafelsymposium gehouden over homo-emancipatie. Deze rondetafelconferentie is een vervolg op symposium over homo-emancipatie dat in 2008 werd georganiseerd door SP-statenlid Ron van Zeeland.

In het provinciehuis werd ook een onderzoek gepresenteerd van de wetenschapswinkel van de Universiteit van Tilburg in opdracht van Embrace Pink. Onderwerp: hoe zit het met de homodiscriminatie?

De kwestie is moeilijk. Volgens onderzoeksters Marlolein Jeene en Marjolein Oomes blijkt uit de statistieken niet dat het geweld tegen homo’s toeneemt. Toch zeggen veel homobewegingen, zoals Embrace Pink en COC Nederland dat het de laatste tijd weer de verkeerde kant op zou gaan. Daardoor wordt in de media en de politiek het beeld geschetst dat de discriminatie tegen homo’s de afgelopen jaren weer zou toenemen.

Critici menen dat dit een bewuste poging zou zijn van dergelijke belangenorganisaties om hun subsidiegelden veilig te stellen. Nu juridisch de homo-emancipatie bijna is voltooid, homo’s veel zichtbaarder zijn geworden en het onderwerp niet langer taboe is, valt het bestaansrecht voor veel gesubsidieerde instellingen deels weg.

Embrace Pink

Zowel Embrace Pink als COC Nederland wijzen erop dat de overheid het homogeweld gebrekkig registreert. Daarnaast is er een geringe aangiftebereidheid omdat homo’s zich serieus genomen voelen. “Ze krijgen een glaasje water en de agent zegt hooguit: ‘Komt u maar even tot rust mijn heer’. En daar blijft het bij”, meent Philip Tijsma van COC-Nederland.

De onderzoekers van de Universiteit van Tilburg bevestigen de opvatting van Embrace Pink en het COC. “Veel homo’s hebben te maken met discriminatie, vaak gaat het dan om scheldpartijen, soms ook met fysiek geweld, maar ze melden het niet.” De wetenschappers menen dat slecht 15% van de voorvallen worden gemeld, daardoor zou een scheef beeld ontstaan.

In enkele regio’s, bijvoorbeeld in Amsterdam is inmiddels een hate crime campagne van start gegaan om homo’s aan te sporen altijd aangifte te doen. Daar komen nu inderdaad iets meer aangiftes binnen. 

Jonker
De eerste spreekster Corien Jonker, lid van de Tweede Kamer voor het CDA en voormalig lid van de Provinciale Staren, wees erop dat 80% van de Nederlandse bevolking homoseksualiteit accepteert. “Maar het probleem ligt natuurlijk bij de 20% die nog niet zover is. Daar is winst te behalen.”

Als je die cijfers afzet tegen andere landen, dan scoort Nederland volgens Corien Jonker erg goed. Ze denkt dat de nota van het huidige kabinet daar zeker aan heeft meegewerkt. Minister Plasterk zorgde voor meer geld voor de homo-emancipatie en stond aan de wieg van vele mooie initiatieven.

De CDA-politica pleit ervoor dat we zorgvuldig omgaan met de gevoelens dat er een tendens zou zijn die wijst op toename van geweld tegen homo’s. Zo wil ze onderzoek naar de situatie in het onderwijs. Ze heeft de indruk dat men daar niet bewust wil discrimineren, maar dat er wel veel verlegenheid en onbekendheid speelt. “Ik schrik ervan wanneer ik lees dat bij eenderde van alle scholen geen enkel homobeleid wordt gevoerd. Daar moet dus echt wat gebeuren”, zo meent Jonker en ze doelt dan ook op scholen met een christelijke en islamitische grondslag.

Jonker wilde wel een misverstand wegnemen: “We vooronderstellen dat er meer achterstand zou zijn bij reformatorische scholen. Maar ook daar gebeurt de laatste tijd veel, mede dankzij een lespakket samengesteld door Contrario.”

Voor ouderen is er en positieve ontwikkeling dankzij de inzet van enkele ouderenbonden en het COC/ANBO/KIWA-initiatief De Roze Loper.

Veel kritiek had Jonker op de politie. In bepaalde regio’s gaat het redelijk, maar bij te veel corpsen is er te weinig aandacht voor homodiscriminatie. “Als er bij een aangifte ook maar het geringste vermoeden is van discriminatie dan dienen de agenten door te vragen. Ook als ze dat lastig vinden.” Aan lesbiennes, biseksuelen, transgenders en homo’s geeft ze het advies om altijd aangifte te doen.

COC
Wouter Neerings, voorzitter van COC-Nederland, sprak zijn waardering uit voor de provincie Noord-Brabant. “Dit is de plek waar de Roze Maandag ontstond, waar de wereldwijde discussie rond de openstelling van het burgerlijk huwelijk begon, waar ‘ons clubblad’ de Gay Kant vandaan komt en waar nu het initiatief werd genomen voor deze conferentie. Opnieuw loopt Brabant voorop."

Neerings gaf vele voorbeelden van discriminatie en riep provincies op een rol te gaan spelen in de nog steeds nodige emancipatiestrijd. Gemeenten kunnen zich aanmelden als koploper, de landelijke overheid is actief, maar ook de provincie kan gemeenten aanjagen en initiatieven ondersteunen, vooral op die plekken waar achterstand bestaat.

Daarmee wordt volgens Neerings ook een economisch belang gediend. Investeren in een homovriendelijke samenleving is volgens de COC-voorzitter juist in sombere economische tijden van groot belang. “Als het goed gaat met homotolerantie, wijst dat veelal op positieve economische ontwikkelingen”, stelt Neerings, verwijzend naar onderzoek van de gerenommeerde Amerikaanse econoom Richard Florida.

Nijenhuis
Giovanni Nijenhuis van de Embrace Pink foundation ging al jaren geleden in gesprek met de provincie om te bekijken wat deze bestuurslaag zou kunnen doen. “Hoewel HLBT-emancipatie geen ‘verplichting’ van de provincie is, zag de gedeputeerde Luijendijk destijdswel  mogelijkheden, met name integraal op jeugd- en ouderenbeleid”, zo herinnert Nijenhuis zich. “Daarvoor was onderzoek in de vorm van een nulmeting gewenst. Niet landelijke, maar provinciale cijfers en feiten zijn gewenst. Embrace Pink heeft de Wetenschapswinkel van de Universiteit van Tilburg (UvT) toen opdracht gegeven de stand van zaken in de provincie Noord-Brabant te onderzoeken, specifiek in relatie tot de rest van Nederland. Al snel bleek de onderzoekfocus voor de wetenschapswinkel te groot, alsmede dat de provincie niet mee wenste te financieren en dat de onderzoeksresultaten wel enige tijd op zich zouden laten wachten.”

Embrace Pink zorgde voor  nog meer ‘status’ door TNS-NIPO als onderzoekspartner toe te voegen.

Nijenhuis: “Het vandaag gepresenteerde rapport laat twee zaken zien: enerzijds de gebrekkige meldingsbereidheid- en registratie van HLBT-gerelateerde discriminatie en anderzijds de onprofessionele, weinig coöperatieve en veelal non-communicatieve houding van de meeste HLBT-organisaties onder de rivieren. Deze uitkomsten verbazen me niets, immers blijkt dit uit de dagelijkse praktijk waarmee we te maken hebben. Desalniettemin zijn we blij met de wetenschappelijke onderbouwing, hoewel de uitkomsten natuurlijk op zijn zachtst treurig te noemen zijn.”

Embrace Pink heeft evenwel goede ervaringen met de samenwerking met de afdelingen Veiligheid van gemeenten, politie Midden- en West Brabant en bureau Radar.

Nijenhuis ziet het als een uitdaging om diverse provinciale organisaties te laten samenwerken hoewel dat niet makkelijk zal zijn omdat de meeste lokale HLBT-organisaties kampen met een gebrek aan vrijwilligers, financiële middelen, continuïteit,kennis en ervaring.

De Embrace Pink-voorzitter: “Wat ons tenslotte zeer tegen de borst stuit is het volgende. We gaan vandaag kijken naar het prachtige project ‘De Roze Loper’ van het COC en partners. Met het project ‘Voor ons geen roze Geraniums’ zijn we als Embrace Pink in Midden-Brabant exact hetzelfde gestart. Hoewel de samenwerking tussen Embrace Pink en het landelijke COC momenteel prima te noemen is, is dat in deze provincie geheel anders. De lokale vereniging in Tilburg heeft het over ‘oud zeer’ en wil niet van samenwerking weten. Daarnaast schijnen lokale COC-verenigingen ernaar te streven hun krachten in Brabant te bundelen, maar naar verluidt mogen bepaalde afdelingen van de eigen club niet participeren, laat staan overige HLBT-organisaties. Ook wanneer in Noord-Brabant politieke convenanten gesloten worden, blijft het richting organisaties als de onze stil. De inhoudelijke geluiden zijn hetzelfde. Het is dus buitengewoon spijtig dat het de neuzen allen in dezelfde richting lijken te wijzen, maar toch niet dezelfde kant op staan.

Wellicht dat de provincie hierin een rol voor zichzelf weggelegd kan zien.”

Provincie
Aan het eind van de bijeenkomst concludeerde Corien Joker dat er wel degelijk een taak ligt voor provincies naast datgene wat al wordt gedaan door de centrale overheid en de lokale overheden. Daarbij kan de provincie een voorwaarde of zelfs een eis stellen aan alle organisaties, bedrijven en instellingen waarmee me rond de tafel zit. Daarin dient te worden openomen dat men een diversiteitsbeleid heeft en dat men niet discrimineert. Dat kun je intern uitdragen, maar zeker ook extern. Dat zou de emancipatie sterk kunnen bevorderen. “Dat heeft dan ook gunstige invloed op andere minderheidsgroepen. Als er geen veilige omgeving is voor homo’s dan is die ook niet voor anderen die de kans lopen verdrukt te worden.”

De provincie kan daar een bijdrage aan leveren door het in elk geval te benoemen.